Ĉu vi vidas ĉiujn lingvojn supre de la paĝo ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por ĉiuj.

Lernu pli pri LINGUA Traduko  »

Renkonto kun Mei Jeanne Wagner, gastigantino de la tviterkonto @NativeLangsTech en la semajno inter la 11a kaj la 17a de julio 2019.

Foto kun permeso de Mei Jeanne Wagner.

Kiel parto de socia amaskomunikilara kampanjo por celebri lingvan diversecon [en] en Interreto [eo], aktivistoj kaj antaŭenigantoj inter Usonaj Indianoj [eo] kaj Unuaj Nacioj [eo] en 2019 laŭvice administras la tviterkonton @NativeLangsTech por kundividi siajn spertojn kun la revigligo [eo] kaj antaŭenigo de la lingvoj de la originaj etnoj sur nordamerika teritorio (Native American kaj First Nations).Ĉi tiu artikolo temas pri Mei Jeanne Wagner (@aloha_aina) kaj pri tio, kion ŝi, kiel gastigantino, intencas pridiskuti dum sia semajno.

Rising Voices: Bonvolu diri ion pri vi mem.

‘O Kealohapoina‘ole ke kāne no Nu‘uanu
‘O Caroline ka wahine no Hilo
Noho pū lāua ua hānau ‘ia ‘o Edward, he kāne

When Hawaiians are asked about themselves, they often start their answer with their mo‘okū‘auhau (genealogy). The thought being that to understand someone, it’s helpful to know where they come from. Above is a snippet of my mo‘okū‘auhau. In it you meet my grandparents Kealohapoina‘ole and Caroline. Their very names are illustrative of one of the struggles kānaka maoli (Native Hawaiians) faced in the early 20th century. At a time when teaching the Hawaiian language was outlawed and speaking it was actively punished, their parents had to decide whether to surrender their language or stand firm and meet retaliation.

Both my grandparents could ‘ōlelo (speak Hawaiian), but were beaten in school for speaking it. Like many, they carried this trauma into adulthood. Therefore, their son – my father – grew up hearing Hawaiian as a secret, whispered language. It wasn’t until the Hawaiian Renaissance in the late 1970s that they were able to take pride in their language. During this era, many became activists for ‘Ōlelo Hawai‘i and began immersively teaching it to their keiki (children). Thankfully, I am a beneficiary of this time. With their experience and tenacity as a backdrop, I have come to cherish the treasure our kūpuna (elders) saved for us – Ka ‘Ōlelo Hawai‘i.

O Kealohapoina'ole ke kāne no Nu'uanu
‘ O Caroline ne estas Hilo
Noho pū laua ua hānau ‘ia’ o Edward, li kāne

Kiam oni petas havajanojn rakonti ion pri si mem, ili ofte ekrespondas per sia genealogio (mo'okū'auhau). La penso malantaŭ tio estas, ke utilas scii, de kie persono venas por kompreni lin.

Ĉi-supre estas fragmento de mia mo'okū'auhau. En ĝi vi renkontas miajn geavojn Kealohapoina'ole kaj Caroline. Iliaj originalaj nomoj ilustras unu el la luktoj kiujn denaskaj havajanoj (kānaka maoli) devis alfronti en la frua 20a jarcento. En la pasinteco, kiam instruado de la havaja lingvo [eo] estis malpermesita, kaj kiam oni punis tiujn, kiuj tamen parolis ĝin, iliaj gepatroj devis decidi ĉu transdoni sian lingvon aŭ rezisti kaj renkonti diskriminaciojn kaj riski punojn.

Ambaŭ miaj geavoj scipovis paroli la havajan (‘omlo’), sed estis batitaj en la lernejo kiam ili parolis ĝin. Kiel multaj, ili pluportis ĉi tiun traŭmon [eo] en sia plua vivo kiel plenkreskuloj. Tial ilia filo – mia patro – kreskis aŭdante la havajan kiel sekreta, flustrita lingvo. Tio daŭris ĝis la havaja renesanco [eo] fine de la 1970aj jaroj, ekde kiam ili rajtis ekfieri pri sia lingvo. Dum tiu epoko multaj iĝis aktivistoj por ‘elolelo Hawai'i [havaja lingvo] kaj komencis merge instrui la lingvon [eo] al siaj keiki (infanoj). Feliĉe, mi estas profitinto de tiu tempo. Kun ilia sperto kaj obstino kiel kunteksto, mi ekamis la trezoron, kiun nia kūpuna (aĝuloj, prauloj) savis por ni – Ka ‘Ōlelo Hawai‘i.

RV: Kio estas la aktuala situacio de via lingvo rete kaj eksterrete?

‘Ōlelo Hawai‘i is still a language at risk. After three decades of Hawaiian immersion education, we have only begun preparing the ground on which to build our language foundation. The pillars of our language revitalization efforts ‘Aha Pūnana Leo and Kula Kaiapuni are experiencing growing pains that necessitate us taking a hard look at what we’re teaching, how weʻre teaching it and the quality of that instruction.

As our kūpuna, we are also working to ensure that language learners embrace the invaluable knowledge of the mānaleo (native speakers) – not only the words and grammar of ‘Ōlelo Hawai‘i, but also the culture and thought pattern that are imbued in it.

Luckily, we have a new generation of language learners who are lifting their kūpuna on their shoulders as well as drawing upon their own digital skills to create innovative teaching tools. While in some ways, we are still in our digital infancy, new sites and tools are emerging to meet students where they are and providing support for a variety of learning styles.

‘Hawailelo Hawai'i daŭre estas lingvo kiu ankoraŭ kuras riskon [eo]. Post tri jardekoj da edukado en Havajo [eo], ni nur komencis prepari la terenon por konstrui nian lingvan fundamenton. La gvidaj personoj de niaj lingvaj revigligoj, Aha Pūnana Leo kaj Kula Kaiapuni, spertas kreskantajn dolorojn, kiuj devigas nin rigide esplori kion ni instruas, kiel ni instruas la lingvon kaj la kvaliton de ĝia instruado.

Kiel niaj aĝuloj (kūpuna), ankaŭ ni laboras por certigi, ke lingvolernantoj akceptu la netakseblan scion de la mānaleo (denaskaj parolantoj) – ne nur la vortojn kaj gramatikon de ‘elolelo Hawai'i, sed ankaŭ la havajan kulturon kaj pensmanieron.

Feliĉe, ni havas novan generacion de lingvolernantoj, kiuj levas siajn aĝulojn (kūpuna) sur siajn ŝultrojn kaj ankaŭ uzas siajn proprajn ciferecajn lertecojn por krei novajn instruilojn. Dum ni iamaniere ankoraŭ estas en nia cifereca infanaĝo, novaj retejoj kaj helpiloj aperas por renkonti studentojn tie kie ili estas kaj por subteni diversajn lernostilojn.

RV: Al kiuj temoj vi volas logi la atenton de la legantoj en la semajno, kiam vi administras la tviterkonton @NativeLangsTech ?

Because my language skills are still rudimentary, I would like to use this week to highlight the wisdom of our kūpuna and the kumu (teachers) who are actively working to ensure that the Hawaiian language thrives.

Ĉar miaj lingvokapabloj estas ankoraŭ malfirmaj, mi ŝatus uzi mian semajnon por reliefigi la saĝon de niaj aĝuloj (kūpuna) kaj instruistoj (kumu), kiuj aktive laboras por certigi, ke la havaja lingvo prosperas.

RV: Kiuj estas la ĉefaj motivoj por via cifereca aktivismo por via lingvo?
Kion vi esperas kaj revas por via lingvo?

Initially my motivation for helping the digital ‘Ōlelo Hawai‘i community grow was selfish. The more speakers and tools available, the more I can learn. However, as the digital community matures, Iʻm also seeing the vibrancy of the greater community grow. It is my hope that ‘Ōlelo Hawai‘i once again becomes a thriving daily-use language for the majority of kānaka maoli and that it is used as a vessel for our cultural past as well as our future as a native people.

Komence mia motivado por helpi kreski la ciferecan “Hawailelo Hawai'i-komunumon estis egoisma.” Ju pli multaj parolantoj kaj iloj disponeblas, des pli mi povas lerni. Tamen, dum la cifereca komunumo maturiĝas, mi ankaŭ vidas, ke la vigleco de la pli granda komunumo kreskas. Mi esperas, ke “elolelo Hawai'i” denove fariĝos floranta ĉiutage uzata lingvo por la plej multaj kānaka maoli kaj ke ĝi estos uzata kiel ŝipo por nia kultura pasinteco kaj por la estonteco de ni, kiel indiĝena popolo

Komenci konversacion

Aŭtoroj, bonvolu Ensaluti »

Gvidlinioj

  • Ĉiuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje ĉar tiu povus esti markita kiel spamo.
  • Bonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaĵojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj.