See all those languages up there? We translate Global Voices stories to make the world's citizen media available to everyone.

La blogo “Netradukebla” prilumas unikan vortotrezoron de malgrandaj lingvoj

Foto de Andy Simmons kaj uzata laŭ la permesilo CC BY-ND 2.0.

Blogo nomata “Untranslatable” (netradukebla) faris elekton de vortoj el la tuta mondo, kiuj estas malfacile tradukeblaj aŭ netradukeblaj, kaj proponis ilin al lingvoamantoj.

Ĉiu lingvo havas tiujn vortojn, kiuj esprimas sentojn aŭ situaciojn ofte kompleksajn aŭ tre specifajn. Kelkaj el tiuj netradukeblaj vortoj estas jam bone konataj (kiel la fama portugala saudade), aliaj estas profunde enradikiĝintaj en aparta kulturo (kiel la hispana sobremesa). Sed ili ĉiuj havas komunan obstinecon, per kiu ili rezistas al provoj de simplaj tradukoj. Unu vorto aŭ frazo estas nesufiĉa kaj tial plena klarigo kaj foje iu kunteksto necesas por kompreni la pli profundan ideon esprimitan en tiu unu vorto.

Tiuj unikaj vortoj estas kolektitaj delongae en retaj listoj. Sed, dum tiaj listoj ofte estas limigitaj al la japana, germana, franca, portugala aŭ finna lingvoj, Steven Bird, la kreinto de Untranslatable kaj lingvisto, decidis fokusi al malgrandaj lingvoj.

En sia blogo li kunhavigas vortojn en la motlava lingvo el Vanuatuo, kiel jene:

“vakasteglok” – Take care of your own parents, in recognition of all the care they've given you in your younger years.

vakasteglok” – Zorgu pri viaj gepatroj pro dankemo por ĉiuj zorgoj, kiujn ili donis al vi, kiam vi estis juna.

Kaj vortoj en la ‘hunsrika’ lingvo aŭ la germana dialekto parolata en Suda Riogrando, Brazilo, kiel jene:

“kwadi” – The laziness one feels after warming oneself in the sun on cold days.

kwadi” – La mallaboremo, kiun vi sentas, post kiam vi varmigas vin en la suno en malvarmaj tagoj.

En la propraj vortoj de Bird el la paĝo About (pri):

They shed light on other cultures, reveal different patterns of thought, and spark our curiosity. Sometimes, they influence how we analyze and classify the world around us […] the linguists contributing to this site want to share more of these ‘untranslatable’ words, and in the process, show why these small languages are distinctive, valuable, and powerful.

Ili ĵetas lumon sur aliaj kulturoj, malkaŝas diversajn pensmanierojn kaj vekas nian scivolemon. Kelkfoje ili influas la manieron, laŭ kiu ni analizas kaj klasifikas la mondon ĉirkaŭ ni […] La lingvistoj, kiuj prizorgas ĉi tiun retejon, volas kundividi pli da ĉi tiuj ‘netradukeblaj’ vortoj, kaj en laprocezo montri, kial malgrandaj lingvoj estas distingiĝaj, valoraj kaj potencaj.

Parolantoj de tiuj “trezoraj lingvoj”, amataj de Untranslatable, estas invitataj aldoni siajn preferatajn vortojn ĉi tie.

Komenci konversacion

Aŭtoroj, Ensaluti »

Gvidlinioj

  • Ĉiuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje ĉar tiu povus esti markita kiel spamo.
  • Bv. respekti al la aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaĵojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj.