Artikoloj je Resumo

Tertremo en Kroatio riskas interrompi partan mem-izoliĝon meze de ekapero de la viruso COVID-19

Damaĝo en Zagrebo post la tertremo de la 22-a de marto 2020. Foto uzata kun permeso de Registaro de Kroatio [kr].

[La ligiloj en tiu ĉi artikolo estas en la kroata, krom [sl] = en la slovena] aŭ [eo] = en Esperanto]

Serio de tremoj trafis la kroatan ĉefurbon Zagrebon [eo] dimanĉe matene la 22-an de marto 2020. Almenaŭ 27 personoj estis vunditaj, unu eĉ kritike. Ĉefe la malnovaj konstruaĵoj en la historia centro suferis pro la tertremo.

La epicentro estis registrita je sep kilometroj norde de Zagrebo. Lokaj loĝantoj tuj eliris siajn domojn pro timo de pluaj tremoj.

Unu el la turoj de la Zagreba katedralo [eo], konstruita fine de la 13-a jarcento, estis difektita [kr]. Granda parto de la urba infrastrukturo kaj iuj urbopartoj ne plu havas aliron al elektro, akvo kaj hejtado.

La Kroata Armeo, la Ruĝa Kruco [eo] kaj volontuloj rapide venis por helpi la loĝantaron, kiu ankaŭ suferis de la malvarmo, ĉar subita malalta temperaturo alportis neĝon al granda parto de Balkanio [eo].

La tertremo trafis la urbon je tre malfeliĉa momento, ĉar aŭtoritatoj antaŭ nelonge aplikis drastajn paŝojn [kr] por haltigi la eksplodon de la koronviruso COVID-19.

Por preventi ke la epidemio grandiĝas, ĉiuj ne ekstrene necesaj firmaoj devas fermiĝi, ĉiuj publikaj kunvenoj ne povas okazi kaj ĉiuj landlimoj estas fermataj. Aŭtoritatoj ankaŭ petas homojn laŭeble resti hejme.

Slovenio [eo] rapide sciigis [sl] ke la tertremo ne estis minaco por la nuklea elektro-instalaĵo de Krško [kr], situanta proksime al la landlimo kun Kroatio kaj ĉirkaŭ 50 kilometrojn for de Zagrebo kaj la epicentro de la tertremo.

Facebook mistradukis la nomon de la ĉina prezidento Xi Jinping

Ĉina prezidento Xi Jinping (maldekstre) kaj birma ŝtata konsilisto Aung San Suu Kyi (dekstre). Foto el Facebook-paĝo de la Birma Ŝtata Konsilista Oficejo.

A2 Lingvo-nivelo    [La ligiloj en tiu ĉi artikolo estas en Esperanto, krom [en] = en la angla]  

Facebook petis pardonon post la tradukilo Bing donis eraron en la nomo de la ĉina prezidento XI Jinping, kiun ĝi tradukis per la angla vorto Shithole (fektruo).

La prezidento de Ĉinio vizitis Mijanmaron (Birmo) de la 17-a ĝis la 18-a de januaro 2020.

Poste Facebook haltigis la tradukilon por traduki de la angla al la birma lingvo. (Facebook uzas la tradukilon Bing)

Krome, oni akuzis Facebook por malrapide aperigi la kaĉinan lingvon, kiu estas la tibetobirma lingvo de Kaĉino.

Ĵurnalistoj estis la unuaj kiuj montris la malĝustan tradukon de la nomo de Xi. Ili ankaŭ rimarkis, ke tio nur estis ĉe Facebook, ĉar Google Translate donis ĝustan tradukon.

Facebook estis antaŭe kritikita pro sia malrapida respondo pri la disvastiĝo de malamika parolado kontraŭ etnaj minoritatoj en Mjanmao. Poste Facebook prenis mezurojn [en] por kontraŭbatali falsajn informojn pere de kontoj kun ŝtata subteno.

 

La sola muzika akademio de Zanzibaro riskas esti fermota

Studentoj de la Dhow Countries Music Academy (DCMA) provekzercas la kanunon [eo], fluton, tamburon kaj pianon en la malnova doganejo, Stone Town, Zanzibaro, 2019. Foto kun permeso de DCMA.

Resumo en lingvo-nivelo A2La muziko de Zanzibaro suferos se fermiĝos Dhow Countries Music Academy (DCMA), post 17 jaroj da historio. Zanzibara muziko estas miksaĵo de arabaj, hindaj kaj afrikaj kulturoj. DCMA formis plurajn rimarkindajn muzikistojn kiel Siti Binti Saad kaj Fatumah Binti Faruka. El la 80 plentempaj studentoj en la akademio, ĉirkaŭ 70% ne povas pagi la instrukotizon, ĉirkaŭ 13 usonajn dolarojn (12 €) monate. DCMA provas konservi la muzikon kaj kulturon de Zanzibaro, kaj pli ol 15.000 homoj estas trapasintaj ĝian pordon.

Miloj da vizitantoj de la historia urbo Stone Town, Zanzibaro, sekvis la muzikajn sonojn de la Dhow Countries Music Academy (DCMA), [Muzika Akademio de la daŭo-landoj] muzika lernejo kiu antaŭenigas kaj konservas la muzikajn tradiciojn de la insulo laŭlonge de la svahila marbordo en la Hinda Oceano. Ekde 2002 la lernejo estas antaŭeniginta kaj konservinta unikan zanzibaran miksaĵon de arabaj, hindaj kaj afrikaj kulturoj pere de muziko.

Post 17 jaroj la lernejo alfrontas financan krizon kiu minacas per ĝia fermiĝo. Preskaŭ 70% de ĝiaj 80 plentempaj studentoj ne povas pagi sian instrukotizon, ĉirkaŭ 13 usonajn dolarojn [12 eŭro] monate laŭ oficiala gazetara komuniko de DCMA. Dum la lernejo ricevis financajn subtenojn tra la jaroj de internaciaj donacintoj kaj diplomatiaj misioj, ili nun alfrontas financajn problemojn kiuj eble devigos ilin fermi siajn pordojn.

Sen la necesaj fondusoj por daŭrigi, DCMA-studentoj kaj la personaro timas ke la esprimriĉaj sonoj kiuj fluas tra la koridoroj de ĉi tiu ikoneca institucio, kiuj kantigas ĉi tiujn insulojn – eble ĉesos. La lernejo ne nur instruas kaj antaŭenigas tradician kulturon kaj heredaĵon per muziko, sed ankaŭ estas hejmo por komunumo de junaj muzikistoj kiuj serĉas alternativojn por vivteni sin kiel kreemuloj.

DCMA-studento lernas la kanunon, instrumentob uzatan en klasikaj tarabaj kantoj. Foto kun permeso de DCMA.

“Ni estas alfrontantaj malfacilegan financan momenton”, diris Alessia Lombardo, administra direktoro de DCMA, en oficiala DCMA-videaĵo. “Ekde nun ĝis la venontaj ses monatoj, ni ne certas ĉu ni povos garantii la salajrojn al niaj instruistoj kaj personaro.”

Nuntempe, 19 ĉefinstruistoj kaj kelkaj el ĝia kerna personaro ne ricevis salajrojn dum pli ol tri monatoj, ĉar la lernejo luktas por certigi fortajn financajn partnerecojn kaj esplori daŭripovajn financajn fontojn. Dum la insularo [eo] estas konata kiel turisma celloko pro siaj virgaj strandoj kaj luksaj hoteloj, la plimulto de la lokanoj baraktas kontrat alta grado de senlaboreco, kvankam, laŭ la Monda Banko [eo], la malriĉeco iomete malkreskis.

Dum 17 jaroj DCMA laboris senĉese por antaŭenigi kaj protekti la riĉan heredaĵon kaj tradiciojn de Zanzibaro pere de muziko. La naskiĝloko de renomaj tarabaj kantistoj Siti Binti Saad kaj Fatuma Binti Baraka, aŭ Bi. Kidude, Zanzibaro estas hejmo de muzikaj ĝenroj kiuj ekestis pro kulturaj interŝanĝoj kaj kunlaboro laŭlonge de la svahila marbordo dum centoj da jaroj. Hodiaŭ studentoj povas lerni tradiciajn muzikajn ĝenrojn kiel taraba, ngoma kaj kidumbak, kune kun instrumentoj kiel tamburoj, kanuno [eo] kaj udo [eo], kiel gardistoj – kaj interpretistoj – de kulturo kaj tradicio.

Neema Surri, violonisto ĉe DCMA, studis violonon ekde la aĝo de 9 jaroj. “Mi konas multajn gejunulojn kiuj ŝatus studi muzikon, sed ili ne povas pagi la minimuman instrukotizon, ĉar ili estas malriĉaj kaj senlaboraj”, diris Surri, en la videaĵo pri DCMA.

Studentoj ĉe la DCMA provprezentas ĉe la malnova doganejo kie la lernejo situas, en Stone Town, Zanzibaro, 2019. Foto kun permeso de DCMA.

Post kompletigo de DCMA-metiejoj, atestiloj kaj diplomaj kursoj, multaj DCMA-studentoj daŭre sin prezentas sur mondaj scenejoj kiel premiitaj grupoj kaj solo-artistoj. Amina Omar Juma el Zanzibaro, iama DCMA-studento kaj nuna instruisto de DCMA, ĵus revenis de rondvojaĝo en Sud-Afriko kun sia grupo “Siti and the Band“, konata pro “kunfandado de radikoj” per miksado de sonoj el tarabaj, persaj, hindiaj kaj afrikaj muzikaj tradicioj kun sonoj de nuntempaj ritmoj. Ŝi kaj aliaj grupanoj, ankaŭ iamaj studentoj de DCMA, produktis sian unuan kompletan albumon Fusing the Roots en 2018. En la sama jaro, la grupo plue sin prezentis en Sauti za Busara, la plej granda muzika festivalo en Orienta Afriko.

Jen la kanto “Nielewe” (“Komprenu min”) de Siti and the Band kaj muzikfilmeto, prezentanta scenojn el Zanzibaro, rakontanta pri virino kiu spertas hejman misuzon kaj revas pri vivo en muziko, simile al la persona rakonto de Omar Juma. La kanto volas peri la mesaĝon ke oni devas kredi je sia propra vizio kaj kontraŭstari la kulturajn kaj sociajn limigojn por daŭrigi sian mision.

Historio de kultura vojkruciĝo kaj kunlaboro

Pli ol 15.000 vizitantoj estas trapasintaj la ikonecan konstruaĵon de la akademio por ĝui vivajn prezentojn, metiejojn, lecionojn kaj interagadon kun pasiaj DCMA-muzikistoj, kiuj laŭ la DCMA reprezentas la estontecon de la zanzibaraj kulturo kaj heredaĵo. Surbaze de kompleksa historio de hindaj, arabaj kaj afrikaj interŝanĝoj, la lernejo festas la influon de la “daŭo-landoj” [eo], ĉerpante inspiron en kulturoj kiuj konverĝis laŭlonge de la Hinda Oceano kaj la Persa Golfo.

La Omani-Sultanato, ĉefa mara forto de la 17-a ĝis la 19-a jarcentoj, translokis sian ĉefurbon de Muscat al Zanzibaro en 1840. De Stone Town, la omanaj reĝoj kontrolis kompleksan sistemon de mara komerco, inkluzive de kariofilo, oro kaj teksaĵoj, danke al fortaj ventoj kiuj igis daŭojn – tradiciajn arabajn ŝipojn – veli trans la Hinda Oceano, de Barato ĝis Omano ĝis Orienta Afriko.

Junaj zanzibaranoj konstatas la gravecon de rilato al la pasinteco por determini sian estontecon, kaj la muziko kreata hodiaŭ esprimas tiun deziron ligi la malnovan al la nova. Studentoj kaj instruistoj de DCMA lastatempe formis “TaraJazz”, miksaĵon de tradicia taraba muziko kaj moderna ĵazo. Ilia violonisto Felician Mussa, 20-jaraĝa, studis la violonon dum nur 3,5 jarojn. TaraJazz estas unu el la plej popularaj grupoj en la insuloj, fotita ĉi tie de fotisto Aline Coquelle:

La svahila marbordo rakontas la historion de epopeaj kulturaj interŝanĝoj, kaj la DCMA daŭrigas ĉi tiun tradicion per siaj muzikaj kunlaboroj. Ĉiujare la lernejo gastigas iniciaton nomatan “Svahilaj Renkontiĝoj“, dum kiuj konataj muzikistoj el Afriko, Mezoriento, Eŭropo kaj Nordameriko intermiksiĝas kun studentoj de DCMA por krei originalajn muzikajn komponaĵojn ene de unusemajna periodo. Fine de la “renkontiĝoj” la novformita kunlabora grupo sin prezentas ĉe Sauti za Busara, kaj multaj el ĉi tiuj kunlaboroj transformiĝas en vivtempajn amikecojn kiuj transpasas la limojn de lingvo kaj kulturo, pruvante ke muziko estas universala lingvo.

DCMA ofertas ĉiusemajne vivajn prezentojn montrantajn la talentojn kaj kunlaborojn de studentoj kun vizitantaj muzikistoj, Stone Town, Zanzibar, 2019. Foto kun permeso de DCMA.

La DCMA agnoskas ke muziko kapabligas kaj kunigas homojn tra kulturoj – kaj ĝi ankaŭ dungas talentajn junulojn kiuj vivas en malfacilaj ekonomiaj cirkonstancoj kun limigitaj laborebloj. Por la 1.800 studentoj trejnintaj ĉe DCMA, tiu ĉi estas la sola muzika hejmo konata al ili kie ili povas lerni kaj kreski kiel profesiaj muzikistoj kaj artistoj.

Lastatempa DCMA-vizitinto el Hispanio skribis en la retejo de TripAdvisor: “Persona renkonto kun la muzikistoj estis mia plej bona tempo en ĉi tiu insulo.”

Ĉar la turisma industrio de Zanzibaro rapide kreskas, DCMA opinias ke muziko ludas esencan rolon en festado, konservado kaj akcelado de la svahilaj kulturo, heredaĵo kaj historio. Zanzibaro estas multe pli ol ĝiaj strandoj kaj luksaj hoteloj: ĝi estas loko plenplena je talento devenanta el eksterordinara historio de kulturaj interŝanĝoj kaj kunlaboro.

NDLR: La aŭtoro de tiu ĉi artikolo volontulis ĉe DCMA.

Kvin jarojn post HIV-eksplodo en kamboĝa komunumo, vilaĝanoj sentas sin forgesitaj

Virinaj HIV-pacientoj en la komunumo Roka de Battambang, junio 2019 (VOD / Saut Sok Prathna)

Ĉi tiu redaktita artikolo de Saut Sok Prathna aperis en VOD News, sendependa novaĵretejo en Kamboĝo, kaj estas republikigita en Global Voices [Tutmondaj Voĉoj] kiel parto de interkonsento pri enhavo-interŝanĝo.

Post 5 jaroj, la naciaj kaj internaciaj organizaĵoj forgesis la viktimojn de HIV en la komunumo Roka, situanta en la distrikto San Ker de Battambang, Kamboĝo.

Yem Chrin, loka kuracisto, estas en malliberejo pro sia malrespondeca agado, transdoninte la HIV-viruson pro reuzado de ne-sterilaj seringoj.  En 2015, provinca tribunalo trovis lin kulpa pri la neleĝa praktikado de medicino. Inter amaso da aliaj akuzoj, Yem Chrin estis respondeca, finfine, pri la disvastigo de la HIV-viruso inter centoj da vilaĝanoj en 2014.

Ray, 66-jara virino vivanta kun HIV, diris

Neniu atentas nin. Neniu pensas pri ni. Mi ne scias, kial ili ne zorgas pri ni.

Laŭ kelkaj HIV-pacientoj la viktimoj estas forgesitaj, neniu zorgas pri ili kvankam la novaĵo altiris la atenton [en] de internaciaj organizaĵoj kiel Monda Organizaĵo pri Sano. Pro la atento iuj aferoj jam pliboniĝis: konsilado pri kiel vivi kun HIV, plibonigo de lokaj vojoj, aperis hospitalon surbaze de la ekzistanta sanocentro kaj kroma program pri la edukado de infanoj.

Iom post iom oni malkovris, ke preskaŭ 300 vilaĝanoj – de junaj infanoj ĝis 80-jaruloj kaj eĉ monaĥoj – testis HIV pozitive.

Lokaj oficialuloj tamen diris, ke 95% de la trafitaj vilaĝanoj ricevis kontraŭvirusojn, kaj ke nur 10 pacientoj migris aŭ ĉesis preni siajn medikamentojn. La vicdirektoro de la provinca departemento pri sano de Battambang, Su Sanith, diris ke 31 el la 285 HIV-pozitivuloj en la vilaĝo jam mortis, plejmulto de mortintoj estis pli ol 60-jaraj. Unu infano kaj tri pli junaj homoj ankaŭ estis inter la forpasintoj.

Su Sanith diris, ke almenaŭ du novaj kazoj de HIV estis malkovritaj en la komunumo Roka.

La virinoj kiuj estas HIV pacientoj diras ke neniu zorgas pri ili. Ili ne vidis iujn ajn registarajn oficialulojn viziti la areon en pli ol unu jaro. Sento de neglekto kaj seniluziiĝo transformiĝis en rankoro.

 

Tradukita resumo de la originala artikolo en VOD Khmer

Germana laborfoiro por rifuĝintoj kaj dungistoj: Workeer.de

Screenshot der Seite workeer.de

Ekrankopio de la paĝo workeer.de

[Rimarku ke la origina artikolo el kiu ekestis traduko en Esperanto jam aperis en 2015!)

Workeer [de] estas la unua labormerkato en Germanio, kiu specife celas rifuĝintojn. Ĉi tiu platformo celas krei spacon por ambaŭ rifuĝintoj kaj dungistoj por faciligi la aliron al taŭgaj laborfortoj kaj al la germana labormerkato.

La laborfoiro estis kreita jam en julio 2015 kiel parto de la tezo de la studentoj David Jakob kaj Philipp Kühn. Por ili, rifuĝintoj estas motivitaj, engaĝitaj kaj ofte bone edukitaj laborfortoj, kiuj povas longatempe riĉigi kompaniojn per siaj ofte specialaj vivrakontoj, kulturaj influoj kaj spertoj. Laŭ la du fondintoj, tiu labormerkato havas grandan potencialon, krom interligi rifuĝintojn kaj dungistojn. Ili emfazas, ke la integriĝo de rifuĝintoj en la germanan labormerkaton povas daŭreble ŝanĝi la socian klimaton. En ilia retejo ili skribas:

Ein gelungener Einstieg von Flüchtlingen in den Arbeitsmarkt ist für die gesamte Gesellschaft ein Erfolg. Flüchtlinge sind nicht länger auf Sozialleistungen angewiesen, sondern können ihren Lebensunterhalt eigenständig bestreiten. Als Steuerzahler tragen sie dann sogar zur wirtschaftlichen Leistungsfähigkeit Deutschlands bei. Auch der positive Effekt auf die Integration von Flüchtlingen und deren Lebensgefühl führt im Endeffekt zu einem verbesserten Gesellschaftsklima und ist damit nicht zu unterschätzen. Von einer gelungenen Integration in den Arbeitsmarkt, kann unsere Gesellschaft nur profitieren.

Sukcesa eniro de rifuĝintoj en la labormerkaton estas ankaŭ sukceso por la tuta socio. Rifuĝintoj ne plu dependas de sociaj avantaĝoj, sed povas memstare vivteni sin. Kiel impostpagantoj, ili eĉ kontribuas al la ekonomia agado de Germanio. La pozitiva efiko sur la integriĝon de rifuĝintoj kaj ilia vivsinteno finfine kondukas al plibonigita socia klimato, kio ne devas esti subtaksata. La socio nur povas profiti de ilia sukcesa integriĝo en la labormerkaton.

La platformo estis konceptita por kontentigi la specifajn bezonojn kaj postulojn de rifuĝintoj kiuj serĉas laboron. Ĉi tio permesas krei profilojn, kiuj emfazas ekzemple la konon de diversaj lingvoj. Dungantaj firmaoj estonte ankaŭ devus ricevi specialajn konsilojn kaj subtenajn servojn. Tio devus helpi pli facile supervenki burokratajn obstaklojn.

En la momento de publikigo de la originala germanlingva artikolo (septembro 2015), la projekto estis ankoraŭ en testofazo, sed la oficiala lanĉo okazis fine de 2015. Workeer.de ĝis hodiaŭ daŭre helpas al la rifuĝintoj trovi laborpostenojn.

Kodummaratono por la bono: Konekti rifuĝintojn kun iliaj perditaj familioj

[Kodummaratono estas fasona sprinteca evento de programkreado dum kiu programistoj kaj aliaj, inkluzive de grafikistoj, interfacfasonistoj, projektmanaĝeroj kaj aliaj, intense kunlaboras pri komputilaj projektoj]

[Lingvaj ligiloj inter krampoj: en + eo]

Refugess United [en] kaj Ericsson [eo] organizis serion de kodummaratonoj [en] en Kairo, Najrobo kaj San-Francisko [ĉiuj eo] por evoluigi novajn teknikajn kaj movajn solvojn de la problemoj, kiujn alfrontas rifuĝintoj por retrovi mankantajn familianojn.

Refugees United estas interreta servo, kiu konektas la senhejmigitojn [eo] kun iliaj mankantaj familianoj. Almenaŭ 200 000 rifuĝintoj registris sin (2013) dekomence en la platformo kaj la celo de Refugees United estis atingi unu milionon da registritoj ene de du jaroj.

Ĵurio selektis du finalistojn en ĉiu el la urboj kie okazis ‘tutmonda maratono por la bono’. La 20-an de junio 2013, je la Monda Tago de Rifiĝintoj [eo], tri gajnintoj estis elektitaj. La premio estis vojaĝo al Kenjo por testi la prototipojn [eo] en la rifuĝejo Kakuma [en Kenjo].

Virinaj komunikistoj indiĝenaj kaj afrikdevenaj celas “okupi la komunikilojn kaj la retojn”

[La originalo de ĉi tiu artikolo aperi la 2-n de septembro 2015.]

La oficala anonco estas farita por la Dua Konferenco de Virinaj Komunikistoj de Indiĝena kaj Afrika Devenoj. La konferenco, kies slogano estas “Ni okupu la komunikilojn, ni okupu la retojn”, okazos de la 6-a ĝis la 10-a de oktobro 2015, en la Centro de las Artes CASA (Centro de la Artoj) en San Agustín Elta, Oaxaca, Meksiko [eo].

Laŭ la anonco la konferenco “intencas dediĉi apartan atenton al interŝanĝo de spertoj cele al kuna pensado pri la defioj kaj malfacilaĵoj en la laboro de virinaj komunikistoj, profundiĝi en temojn kiel socia sekso kaj interkulturismo en la komunikiloj [eo]; komunumaj komunikiloj kaj leĝaro; partopreno en la politika decidproceso kaj emancipiĝo de virinoj kaj uzado de la informaj kaj la komunikadaj teĥnologioj por komunikadaj strategioj”:

Mujeres que participan en proyectos comunicación, procedentes de comunidades indígenas y afrodescendientes de México y Centroamérica, se reunirán para potenciar el uso de herramientas digitales y transformar la información en acción; generando estrategias de comunicación al servicio de sus proyectos…

Virinoj, kiuj partoprenas en komunikadaj projektoj, afrikdevenaj aŭ venantaj de indiĝenaj komunumoj en Meksiko kaj Centra Ameriko, kunvenos por plibonigi la uzadon de ciferecaj helpiloj kaj por transformi informojn en agadon, kunmetante komunikadajn strategiojn por uzado en siaj projektoj.

Antaŭkondiĉoj por partopreno estas:
  • Comprometerse a participar durante los 5 días del Encuentro.
  • Trabajar o colaborar en la actualidad y de manera continua en proyectos de comunicación (radio, fotografía, video documental, etc).
  • Pertenecer a alguna comunidad / pueblo indígena o afrodescendiente de México o Centroamérica.

• Promesi partoprenadon dum la kvin tagoj de la konferenco.
• Daŭre kaj seninterrompe labori aŭ kunlabori en komunikadaj projektoj (radio, fotografio, dokumentaj filmoj ktp…).
• Esti de afrika deveno aŭ veni de indiĝena komunumo en Meksiko aŭ Centra Ameriko.

Por kandidatiĝi, plenigu la retan formularon disponeblan ĉi tie.

Konatiĝu kun Sam Wakoba de la Blogo TechMoran

[La originalo de ĉi tiu artikolo aperis la 14-an de aŭgusto 2015.]

Asocio de Kenjaj Blogantoj (Bloggers Association of Kenya) prezentas Sam Wakoba, kiu zorgas pri la blogo Techmoran. Techmoran gajnis la Premion Plej Bona Blogo pri Teknologio en Kenjo en 2015:

We caught up with Sam to get some insights into his blogging journey.

Who is Sam Wakoba, in a few words?

Sam Wakoba is a humble and hardworking Kenyan, passionate about bettering lives in any way he can. He believes that, with the right information, anyone can be empowered to become a better citizen, employee or business person. My calling has been to dedicate my life and time to empower communities. This is just the start.

How did you come up with the name for your blog. Why ‘TechMoran’?

A Moran is a warrior and tour guide in the Maasai community. As tech ‘Morans’ we want to protect our local tech ecosystem as well as guide those who are new to it. International media covers African tech in a bad way – focusing more on NGO backed companies. We want to show the world everyday innovations in Africa hence protect the entire ecosystem

Ni parolis kun Sam por scii pri lia blogado.

Kiu estas Sam Wakoba, en kelkaj vortoj?

Sam Wakoba estas humila kaj laborema kenjano, fervora por plibonigi vivojn ĉiamaniere laŭ sia kapablo. Li kredas ke, kun la ĝusta informo, iu ajn povas havi la povon fariĝi pli bona civitano, dungito aŭ entreprenisto. Mia profesio estas dediĉi miajn vivon kaj tempon por plenpovigi komunumojn. Tio estas nur la komenco.

Kiel vi elektis la nomon de via blogo? Kial ‘TechMoran'?

Moran estas batalanto kaj vojaĝgvidanto en la komunumo de masajoj. Kiel teknologiaj ‘Moran’oj ni volas protekti nian lokan teknologian ekosistemon samkiel gvidi tieajn novulojn. Internaciaj amaskomunikiloj montras afrikan teknologion en malbona maniero — kaj preferas paroli pri kompanioj subtenataj de NRO-oj. Ni volas montri al la mondo ĉiutagajn novigojn en Afriko kaj sekve protekti la tutan ekosistemon.

Advokatoj de zambia entreprenisto peticias ke GoDaddy forigu novaĵretejon

[La originalo de ĉi tiu afiŝo publikigita la 7-an de aŭgusto 2015]

Retejo de civitana komunikilo Zambia Reports alfrontas leĝan minacon de loka entreprenisto Rajan Mahtani, kiu peticias, ke GoDaddy, retejgastiga firmao, forigu Zambia Reports el sia servilo.

Laŭ Zambian Watchdog, rivala retejo, Zambia Reports jam estas akuzita pro publikigo de kalumniaj artikoloj pri Dr. Mahtani, kiu estas la fondinto de Finance Bank, unu el la plej grandaj bankoj de Zambio, kaj de serio de aliaj entreprenoj.

Letero laŭdire skribita de uson-bazitaj advokatoj de Rajan Mahtani al GoDaddy.

Letero laŭdire skribita de uson-bazitaj advokatoj de Rajan Mahtani al GoDaddy. Uzata kun permeso de Zambian Watchdog.

La usonaj advokatoj petas GoDaddy ĉesi gastigi la retejon de Zambia Reports kaj forigi ĝian enhavon el la serviloj de GoDaddy.

Venezuela filmo, kandidatita al Oskar-premio, parolas indiĝenan lingvon

“Gone with the River” de Mario Crespo estas la venezuela kontribuo al Oskar-premio en la kategorio Plej Bona Fremdlingva Filmo…

“Lo que lleva el río” [“Forportita de la rivero”] de la kuba-venezuela filmisto Mario Crespo estas venezuela filmo, kiu disvolviĝas preskaŭ tute en la guaraa lingvo parolata de la indiĝena popolo en la delto de la rivero Orinoko. La filmo estas venezuela kandidato al la Oskar-premio por Plej Bona Fremdlingva Filmo.

Andrew S. Vargas komentis en Remezcla:

The story follows an indigenous woman named Dauna who is marked by difference within her community. Torn between her love for Tarsicio or her desire to pursue studies outside of her village, Dauna’s decision to challenge the expectations of her traditional culture lead to suffering and, ultimately, reconciliation.”

La filmo rakontas la historion de Dauna, virino kiu apartenas al indiĝena popolo en kiu ŝi malsamas de siaj kunvilaĝanoj. Ŝirita inter sia amo por Tarsicio kaj sia deziro studi ekster sia vilaĝo, Dauna rompas per sia decido la tradician kulturon, kio kondukas al suferoj kaj, finfine, al repaciĝo.

La filmo estis elektita komence de la jaro 2015 por esti prezentata en la avangarda ekspozicio NATIVe dum la Berlina Filmfestivalo. Jen estas la antaŭfilmo:

Kiel oni diras “fraĉjo” en Latinameriko?

The Bromap: ¿Cómo se dice “bro” en Latinoamérica?

Posted by Pictoline on Wednesday, August 26, 2015

La fratmapo: Kiel oni diras “fraĉjo” en Latinameriko?

Afiŝita de Pictoline en merkredo, la 26a de aŭgusto 2015.

La Fejsbuka paĝo de Pictoline, kiu estas retpaĝo por novaĵoj kaj aliaj  informoj, kundividis tiun ĉi mapon de malsamaj manieroj por diri “fraĉjo”, karesformo de la vorto “frato”, en Latinameriko. Dum oni diras wey en Meksiko kaj pata en Peruo, ĝi estas pana en Venezuelo kaj parce en Kolombio.

Mozambiko: La ĉefo de RENAMO eskapis senvunde el atako al sia sekvantaro

La partia emblemo de RENAMOArmita grupo de la registaro atakis sabate (12-an de septembro) akompanantaron de RENAMO, kiu sekvis sian gvidanton Afonso Dhlakama, kaŭzante kvin vunditojn. Laŭ novaĵagentejo Lusa, kiu estis en la loko, “Dhlakama eskapis senvunde el la atako efektivigita de viroj de Trupo por Rapida Interveno de defenda kaj sekureca fortoj de Mozambiko (UIR).”

La lastaj agadoj de RENAMO, kiu anoncis krei sian propran policon kaj alian militan kazernon en la provinco de Zambezio, kreis maltrankvilon en la lando:

RENAMO: Propra polico + dua armea kazerno (…)

La brita alta komisaro por Mozambiko, Joanna Kuenssberg, reagis al tiu atako per sia tvitera konto:

Mi esperas ke la vundoj estos ne gravaj kaj detaloj estos pli klaraj morgaŭ.

La mapoj montras, kie kamboĝaj ĵurnalistoj estis mortigitaj kaj turmentataj

turmentado al amaskomunikiloj en Kamboĝo

Turmentado de amaskomunikiloj en Kamboĝo

La Kamboĝa Centro pri Homaj Rajtoj lanĉis portalon por dokumenti la atencojn kontraŭ homaj rajtoj, spertitajn de kamboĝaj ĵurnalistoj. La kamboĝa konstitucio garantias liberecon de parolo sed ĵurnalistoj ankoraŭ estas turmentataj kaj mortigataj, precipe tiuj, kiuj raportas pri la misuzoj faritaj de lokaj funkciuloj kaj komercaj profitoj rilataj al potenculoj.

ĵurnalistoj mortigitaj en Kamboĝo

Ĵurnalistoj mortigitaj en Kamboĝo

Reviziita de Vastalto

Malavio: Studento memfaras TV-stacion

Chisomo Daka [Ŝisomo Daka], studento ĉe la rektora kolegio de la Malavia Universitato, kreis sian propran televidan stacion, Paul Ndiho raportas:

Innovation is happening across Africa, in all different sectors, from education to energy, banking to agriculture and in television broadcasting. In Malawi, a university student has created a community TV station called “analog TV project” one that he hopes will transmit all social events taking place on campus.

Malawi TV Project
Chisomo Daka is a student at the University of Malawi’s chancellor college. He is pursuing a degree in education science and he is trying to make his mark in the television broadcasting industry. By his own admission, he says that he is not an engineer by training, nor does he claim to know much about engineering. But his love and passion for tale-communications has inspired him to build from scratch a community television station. Daka says he hopes to use this TV station to broadcast social events and student projects throughout the entire campus.
“We have been able to transmit a video signal and we have been able to capture that. But by the end of the day, we would want to finalize it and make it a full working television station for the campus.”
Before his first broadcasting test signal, he was just a normal student, and few students knew about his innovation. Today, Chisomo Daka has created a name for himself as the new kid on the block. His community TV station is a hit on campus and everybody is talking about him. He says operating out of the norm is what is drove him to be innovative.

Novigado okazas nuntempe en la tuta Afriko, en diversaj sektoroj, ekde edukado ĝis energio, de bankaj aferoj ĝis agrikulturo kaj en televida elsendado. En Malavio, universitata studento kreis komunuman televidan stacion nomatan  “analoga TV-projekto” kiu laŭ lia espero elsendos ĉiujn sociajn eventojn okazantajn en la universitata tereno.

Malavia TV-projekto
Ŝisomo Daka estas studento ĉe la rektora kolegio de la Malavia Universitato. Li klopodas diplomiĝi pri edukado kaj li penas sukcesi en la industrio de televida elsendado. Li mem deklaras ke li ne estas inĝeniero laŭ trejnado, nek li diras ke li scias multe pri inĝenierado. Sed lia amo kaj pasio al komunikado inspiris lin fari el nenio komunuman televidan stacion. Daka diras ke li esperas uzi tiun TV-stacion por elsendi sociajn eventojn kaj studentajn projektojn tra la tuta universitata kampuso.
“Ni sukcesis elsendi videan signalon kaj ankaŭ sukcesis bone kapti ĝin. Sed, ĝis la fino de la tago, ni volis finfari ĝin kaj fari ĝin plenfunkcianta televida stacio por la universitata kampuso.”
Antaŭ lia unua elsendo de provsignalo, li estis nur ordinara studento kaj malmutaj studentoj sciis pri lia novigado. Hodiaŭ Ŝisomo Daka fariĝis konata kiel la nova knabo en la kvartalo. Lia komunuma TV-stacio estas sukceso en la kampuso kaj ĉiuj personoj parolas pri li. Li diras ke agado ekster la normo gvidas lin al novigemo.

Reviziita de Vastalto

Amo gajnas: leĝo pri samseksa ‘edzeco’ plene aprobita dum la leĝdona periodo de Tajvano

Resumo en A2 lingvo-nivelo

Tajvano montris la venkon de GLAT-anoj en Azio, kiuj opinias ke amo estas pli granda ol diskriminacio.

La 17-an de majo 2019 la konstitucio de Tajvano ŝanĝis la leĝon pri geedziĝo kaj la leĝdona asembleo konsentis pri la ŝanĝo. Pro tio, la samseksa edzeco  nun eblas. La matrikulo de samseksa edzeco nur komenciĝis je la 24-a de majo 2019.

La iniciatinto 祁家威 [Chi Chia-Wei – angla vikipedio] ekagis por ŝanĝi la leĝon jam antaŭ 30 jaroj.  Li ne forlasis sian agadon kaj ĉiam pli kaj pli da GLAT-anoj kaj religiaj organizaĵoj eksubtenis la ŝanĝon. La forte kontraŭa organizaĵo estis kristana grupo.

Batalo por la ŝanĝo havis la subtenon de politikaj partioj, certe, ĉar la ŝanĝoj en la konstitucio bezonis la subtenon de politikistoj. La filmeto raportis novaĵojn pri la temo el diversaj landoj.

Klimataj aktivuloj en Nederlando: “Espero tra agadoj bezonata”

“Politika ŝanĝo plej ofte ekestas rezulte de grandega protesto. Protesto liberigis la vojon kiu ebligis la vivon kiun ni vivas hodiaŭ.” – Jonathan Leggeff, klimata aktivulo

Ĉu vi ĉiuj venas al ni, junaj homoj, por doni esperon? Kiel vi aŭdacas.” Greta Thunberg parolis kun kolero kaj pasio pri la urĝa bezono ke la mondaj gvidantoj rapide traktu la klimatan krizon, kiun la mondo alfrontas. Ŝi ne estas la unua aktivulino aŭ la sola junulino postulanta agadon. Ŝi estas unu el multaj. Dum pluraj jardekoj aktivuloj kaj sciencistoj avertis nin pri la malbona efiko de la industriiĝo kaj konsumismo al la monda ekosistemo. Tamen estas la generacio de Greta, kiu spertos la plej dramajn ŝanĝojn. Venkante la timon esti arestitaj, ili maturiĝis sur la kampo de klimata protektado kune kun aliaj aktivuloj tra la mondo.

Por tiu ĉi artikolo, mi parolis kun tri klimataj geaktivuloj en Nederlando pri iliaj agadoj kaj motivoj. Leila Grey, Jonathan Leggette kaj Talissa Soto, ĉiuj havas similajn opiniojn pri klimata ŝanĝiĝo, kvankam ili estas el diversaj landoj kaj lokoj en Nederlando.

“Ni bezonas esperon tra agadoj”

Talissa, Leila, kaj Jonathan, ĉiuj trovis vojojn por transformi siajn zorgojn en agadojn por la estonteco. Jonathan nomas ĝin “espero tra agado”. Ĉiu el la tri havas siajn celojn pri la klimata protektado. Talissa defiis la konservativan klimatan protektan grupon per nova slogano: “Malkoloniigu la klimatan movadon.”

Talissa Soto instruas politikon pri klimata ŝanĝiĝo en universitato kaj scias kion fari ĉe la ĵusa kampanjo en Nederlando.

“The more activism I did around social justice, I realized that climate change is going to hit the people who have been most impacted by colonialism and marginalization first and disproportionately. I asked myself, how can we make sure that there is a just and healthy planet in the end for us to live our liberated lives?”

“Ju pli da aktivismo mi faris ĉirkaŭ socia justeco, des pli mi konstatis, ke la klimata ŝanĝiĝo unue kaj misproporcie trafos la homojn kiuj plej multe jam suferis koloniismon kaj marĝenigon. Mi demandis min, kiel ni povas certigi ke finfine ekestos justa kaj sana planedo por vivi nian liberigitan vivon?  – Talissa Soto, klimata aktivulino

Talissa Soto komencis defii klimatajn aktivulojn en Nederlando.

Talissa Soto fotita dum manifestacio. Foto kun permeso de Alex Bleu.

“What does it mean to decolonize the climate movement? What is it like to see the crisis as the result of 500 years of colonialism and colonial capitalism and plundering of resources? The climate emergency is not only about the future. It already exists for much of the population of the world.”

“Kio signifas malkoloniigi la klimatan movadon ? Kiel aspektas la krizo kiel rezulto de 500 jaroj de koloniismo kaj kolonia kapitalismo kaj prirabado de resursoj? La klimata krizo temas ne nur pri la estonteco. Ĝi ekzistas jam por granda parto de la monda loĝantaro.”

Leila Gray, kiu devenas el Britio, parolas ses lingvojn kaj okupiĝas pri aktivismo. En la pasinteco ŝi pensis ke ŝi ne devis sin engaĝi, ĉar ŝi sentis ke jam estis multaj homoj kiuj okupiĝis pri solvoj por la klimata ŝanĝiĝo.

Mi neniam antaŭe engaĝiĝis en klimata aktivismo. Mi tiom multe kredas je ĝi ke mi pretas dediĉi min al tio.” –  Leila Gray, klimata aktivulino

“We need hope through action. Most political change came about as a result of a huge amount of protest. It’s protest that has made the way we live today possible. I just hope it’s not too late to be honest. I am heartened by the how quickly the climate movement is spreading. Look at the school strikes and how enormous they’ve become.  Just recently OPEC said that the school strikes are the biggest threat to the oil industry. All the CEOs of the different companies are hearing their children ask why are my classmates striking? And what do you answer?”

“Ni bezonas esperon helpe de agadoj. Plej ofte politika ŝanĝo okazis rezulte de grandega protesto. Protestoj ebligis la hodiaŭan vivmanieron. Por esti honesta, mi nur esperas ke ne estas jam tro malfrue. Mi ĝojas pri tio, kiel rapide disvastiĝadas la klimata movado. Rigardu la lernejajn strikojn kaj kiom grandegaj ili fariĝis. Lastatempe OPEL [la Organizaĵo de Petrol-Eksportaj Landoj, angle: OPEC] diris, ke la lernejaj strikoj estas la plej granda minaco por la nafto-industrio. Ĉiuj ĉefaj afergvidaj oficistoj [en: CEO] de la diversaj nafto-kompanioj aŭdas siajn infanojn demandi, “kial miaj samklasanoj strikas?” kaj kion vi respondas?”

Jonathan Leggette estas universitata studento kiu fariĝis membro de la movado Extinction Rebellion.

“Frankly, I am absolutely terrified of the course we are heading on, and government inaction.”

“Sincere dirite, la vojo kiun ni sekvas kaj la pasiveco de la registaro timegas min.”

Tago en la vivo de bambuŝosa rikoltulo en Mjanmao

Ko Pho La montras siajn ĵus kolektitajn bambuajn ŝosojn/ Htet Wai / The Irrawaddy

Ĉi tiu artikolo de Htet Wai estas de The Irrawaddy [eo], sendependa novaĵretejo en Mjanmao, kaj estas republikigita en Tutmondaj Voĉoj kadre de interkonsento pri kunhavigo de enhavo.

Malmultaj homoj konas Ko Pho La. Li estas la rikoltanto de bambuaj ŝosoj en Mjanmao.

Lia vivo ne estas facila. Li devas iri al arbaro por rikolti bambuajn ŝosojn.
Sinjoro Ko Pho La loĝas en Kyee Bin, vilaĝo okcidente de la strato Pathein-Monywa en la urbeto Ingapu, apud la montaro Arakan, en la regiono Iravadio tra kiu fluas la rivero Ajejarvadio.

Iuj vilaĝanoj laboras en bieno, la plimulto de ili perlaboras monon kiel rikoltantoj de bambuaj ŝosoj kaj fajro-lignaĵoj.

La unuaj malamikoj de Ko Pho La estas ne sovaĝaj bestoj, sed la moskitoj. Ofte, ankaŭ serpento estas minaco.

Ĝenerale, ili rikoltas po inter 10 kaj 20 viss [viss estas birma pezo-unuo]. 1 viss [en] egalas al proksimume 1.6329 kilogramoj. Ko Pho La provas ĉiufoje mezume rikolti 15 viss. Post sia reveno hejmen, li boligas la bambuajn ŝosojn pretigante ilin por vendado.

La bambuaj ŝosoj estas vendataj laŭlonge de la strato Pathein-Monywa. La prezo estas 300 kjatoj kontraŭ unu viss. La prezo en la vendopalaco de Kwin Kauk, apud la urbeto Kyee Bin, estas 800 kjatoj kontraŭ unu viss.

Bambua ŝoso estas populara kiel akompana plado.

Bambua ŝoso aperas dum la musona sezono [eo], de junio ĝis septembro.

Ko Pho La survoje por rikolti bambuajn ŝosojn / Htet Wai / The Irrawaddy

Bambua ŝoso ekkreskas en arbaro / Htet Wai / The Irrawaddy

Bambuŝosa rikoltanto revenas hejmen / Htet Wai / The Irrawaddy

La virino preparas la bambuan ŝoson por aĉetantoj / Htet Wai / The Irrawaddy

Konservita kaj fermentita bambua ŝoso en vendejo en Jangono / Htet Wai / The Irrawaddy

Signmark kantas sen vortoj

[Reverkita artikolo: la ligiloj en tiu ĉi artikolo estas en la angla [en] aŭ [eo] = esperanto]

Signmark, kies vera nomo estas Marko Vuoriheimo [en], estas surdulo [eo] el Finnlando [eo], sed malgraŭ tio li ja scias kanti socikonscian hiphop-muzikon [eo]. Ĉu strange? Ne, ĉar li sentas la fortan bason de la kantoj kaj povas sekvi la ritmon.

Signmark volis kanti hiphopon kaj repon*, ne nur pro ĝia ritmo, sed ĉefe pro la ebleco paroli pri gravaj temoj per tiu muziko, ĉar hiphopo estas muzika ĝenro kun longa historio de socia kritiko.

[*La vorto repo (angle ‘rap’) rilatas al la tipo de ritma parolkantado de hiphopa muziko, aŭ sinonime kun hiphopo, al la speco de muziko mem].

Kiam Signmark rimarkis ke en diversaj partoj en la mondo (Usono, Sudafriko, …) homoj postulis egalecon inter blankuloj kaj nigruloj, li tuj volis ankaŭ postuli egalecon por la surduloj per siaj kantoj. Tiucele li ankaŭ profesie disvolvis en kunlaboro kun aŭdanta partnero programon enfokusiĝante je edukado, televidprogramoj kaj muzikeldonejoj por konstrui ponton inter aŭdantoj kaj surduloj kaj kontraŭbatali antaŭjuĝojn [eo].

Kiel Signmark komunikas kun siaj spektantoj? Li uzas signolingvon [eo] kune kun parolata angla fare de signolingva interpretisto.

Unesko [eo] raportis pri Signmark, kiam li partoprenis en la 8-a Junulara Forumo de Unesko [en]. La fakto ke li povis kanti dum la 8-a Junulara Forumo de Unesko, estas simbolo de espero por gejunuloj el malplimultaj grupoj.

Signmark koncertis ankaŭ dum la ĝenerala asembleo de Unuiĝintaj Nacioj [eo] en Novjorko kaj ĉe la Konsilio pri Homaj Rajtoj ĉe Unuiĝintaj Nacioj [eo] en Ĝenevo por atentigi pri la rajtoj de handikapuloj. Entute li ĝis nun vojaĝis al pli ol 30 landoj. En 2009 li gajnis la premion “Outstanding Young Person of the World” (Elstara Mondjunulo). Singmark estas la unua surda repisto subskribinta diskokontrakton kun Warner Music.

Signmark estis unu el la artistoj kiuj partoprenis la duonfinalon por reprezenti Finnlandon en 2009 dum la eŭropa kantofestivalo “Eurosong” [eo].

Signmarko en Usono

La vivaj spektakloj de Signmark ĉiam estas dulingvaj: la kantoj estas prezentataj pere de internacia signolingvo aldone al parolata angla fare de interpretisto.

Signmark opinias, ke la socio ne traktu la surdulojn kiel handikapulojn, sed kiel lingvan malplimulton [eo] kun propraj kulturo, komunuma historio kaj heredaĵo [eo].

Jen video de Signmark en YouTube en kiu je la fino stariĝas jena demando al la publiko:

“Se vi konus gestlingvon ĉi tie, tiam mi ne bezonus interpretiston, ĉu? Do, ĉu mi estas handikapita aŭ ĉu mi nur apartenas al lingva minoritato?”

Li havas konton ĉe Facebook [en] kaj oficialan retejon [en].

Diskografio

Fonto: la oficiala retejo de Signmark.

Maroka reĝa aŭtokavalkado surveturis apudstaranton

[La originalo de ĉi tiu artikolo aperis la 21-am de septembro 2015.]

Marokanoj diskonigas filmeton montrantan ke aŭto, kiu estas parto de reĝa aŭtokavalkado veturiganta la marokan reĝon Mohammed VI, surveturas viron en Tanĝero dum la vizito de la franca prezidento Francois Hollande.

Samia Errazzouki afiŝas en Tvitero:

Filmeto montranta ke reĝa sekurecservo surveturas viron en Tanĝero dum la vizito de Francois Hollande.

Hollande estis en Maroko por dutaga vizito kaj renkontiĝis kun la maroka reĝo Mohammed VI sabate. La filmeto montras, ke veturilo kun la malfermitaj pordoj en aŭtokavalkado surveturas apudstaranton, momenton post kiam pasis la reĝo kaj lia gasto. La mansvinganta huraanta homamaso tiam ekkrias.

La filmeto estis alŝutita fare de Tanja7.com al Jutubo, kaj estas spektita pli ol 31 mil fojojn ĝis nun.

Ne estas klare, kio okazis al la preterpasanto.

Forpasis la Nobel-premiito pri paco Liu Xiaobo

Liu Xiaobo - Nobelpremia Ceremonio

Liu Xiaobo ricevas la Nobel-premion pri Paco en 2010. Foto: Marta B. Haga/MFA, Oslo (CC BY-ND 2.0)

Liu Xiaobo [Liu Ŝjaobo 刘晓波 Liú Xiǎobō], ĉina verkisto kaj disidento, forpasis la 13-an de julio.

La Hodiaŭa Ĵurnalo publikigis raporton pri li:

Liu suferis pri hepata kancero, sed la ĉina registaro neis al li laŭcelan kuracadon. Lia morto estigis ondon de internaciaj kondamnoj pri la maniero kiel Ĉinio malzorgas pri siaj politikaj malliberuloj. Usono, Germanio kaj Tajvano proponis flegadon al Liu, sed la ĉina estraro rifuzis tion.

Liu ricevis la Nobel-premion pri Paco en 2010, sed li ne partoprenis en la ceremonio ĉar li estis en malliberejo ekde 2008. Liu defendis demokration kaj homajn rajtojn en Ĉinio.

Senpagaj infanlibroj rete haveblaj en 61 lingvoj

Se vi havas arabajn radikojn, sed loĝas en Brazilo, eble vi volas laŭtlegi al viaj infanoj “Abu Ali conta seus burros” [Abu Ali kalkulas siajn azenojn], popularan rakonton el Mezoriento, haveblan en la portugala en la Internacia Cifereca Biblioteko por Infanoj. Ekzistas pli ol kvar mil senpagaj infanlibroj en 61 lingvoj. La celo estas akceli toleremon kaj respekton al diversaj kulturoj.

Ĉiuj plej feliĉaj landoj en la mondo troviĝas en Latinameriko

La plej feliĉaj (kaj malplej feliĉaj) landoj en la mondo, taksitaj en http://t.co/4EccwDNBp7

Gallup intervjuis 150 000 plenkreskulojn en 148 landoj kun demandoj kiel “Ĉu vi ridetis aŭ ridis hieraŭ?” kaj “Ĉu vi lernis aŭ faris ion interesan hieraŭ?” por krei indicon de pozitivaj spertoj. Surprize, laŭ Quartz, la ĉefaj landoj kun pozitivaj emocioj estis ĉiuj en Latinameriko, de Paragvajo ĝis Nikaragvo.

La esploro uzis skalon de 0 ĝis 100, kaj trovis ke la monda averaĝo de la indico de pozitivaj spertoj por 2014 estis 71/100 — “same kiel por 2013 kaj ankaŭ por la jaroj ekde 2006.”

La lando kun la plej malalta poento pri pozitivaj emocioj estis Sudano (47/100). Niveloj de feliĉo estas malalta ankaŭ en Tunizio, Serbio, Turkio, kaj aliaj, evidente pro milito kaj aliaj formoj de politika malstabileco.

En Bolivio kaj Salvadoro, ekzemple, 59 procentoj de intervjuitoj respondis “jes” al ĉiuj demandoj pri ambaŭ pozitivaj kaj negativaj emocioj, kio donis al ĉi tiuj nacioj aparte altajn “emociajn” poentojn.

La portugala: ĉu tutmonda lingvo?

Komunuma paĝo en Fejsbuko, Língua Portuguesa: Uma Língua Global? (La portugala lingvo: ĉu tutmonda lingvo?) sin provizas per diversaj rimedoj por disvastigi la debaton pri la ekspansio de la portugala lingvo kaj ĝiaj konsekvencoj. Rilate la politikojn de ĉi tiu lingvo kun ĉ. 200 milionoj da parolantoj, estas traktataj kelkaj kritikaj temoj kiel minoritataj lingvoj, multlingveco kaj lingva koloniismo.

Makedonio: Neakcepteblaj kondiĉoj en studentaj dormejoj malboniĝas

La kolektivo Plena Studentaro, popola movado, kiu luktas por la rajtoj de universitataj studentoj en Makedonio, publikigis novajn fotojn pri la neakcepteblaj kondiĉoj, en kiuj loĝas studentoj en la ĉefurbo de Makedonio, Skopjo. La movado sekvas senhalte la situacion en la ŝtataj dormejoj por studentoj, kaj postulis plurfoje, ke la ŝtato plibonigu bazan higienon kaj sekurecajn kondiĉojn en la studentaj loĝejoj. Plena Studentaro lastatempe informis la publikon, ke la vivkondiĉoj kaj sekureco en almenaŭ unu el la plej grandaj studentaj dormejoj en Skopjo malboniĝis, kaj memorigis, ke la registaro promesis antaŭ pli ol unu jaro komplete rekonstrui la dormejojn, post kiam la internaciaj komunikiloj hontigis ĝin.

12027701_1680075205556095_5865933752732667760_n 12036458_1680075198889429_8700357373653010949_n

En la akompana teksto, Plena Studentaro nerekte mencias la novan institucion de speciala prokuroro, kiu devas pritrakti kazojn de korupteco, kiujn la ordinara prokuroro en Makedonio aktive ignoras.

Домовите се распаѓаат исто како и системот во државата, но ние сè уште немаме добиено нов специјален студентски дом за да се спасат студентите живи од бедата во која живеат и која се руши околу нив.

Ова е блокот В во студентскиот дом “Гоце Делчев”, во кој пред некој ден како што може да се види на сликите се срушил дел од кровот во еден од ходниците.

Овојпат немало повредени. Дали и наредниот пат нашите колеги ќе бидат еднакво среќни или пак до тогаш ќе добијат нов (специјален) студентски дом?

Studentaj dormejoj kadukiĝas, same kiel la tuta ŝtata sistemo, kaj ni ne ricevis novan specialan studentan dormejon por savi la studentojn el la mizero, en kiu ili vivas kaj kiu multiĝas ĉirkaŭ ili.

Tio estas la Bloko V de la studenta dormejo “Goce Delchev”. La plafono falis en unu el la koridoroj antaŭ kelkaj tagoj.

Ĉi-foje neniu estis vundita. Ĉu niaj kolegoj havos tioman bonŝancon venontfoje aŭ ĉu ili ricevos novan, (specialan) studentan dormejon?

Tajlando: Konservi historiajn filmojn

La Tajlanda Filmarkivo alŝutadas historiajn filmojn kaj malnovajn novaĵraportojn en YouTube.

Unu el la filmoj estas Chok Song Chun (Duobla ŝanco), kiu estis la unua silenta filmo en Tajlando produktita en 1927. Restas nur 55 sekundoj de la filmo, kiu montras luktoscenon  kaj aŭtomobilan persekutadon.

Alia malofta filmo estas Hed Mahassajan (La mirakla okazaĵo) farita de Payut Ngaokrachang. Ĝi estis la unua animacia filmo en Tajlando prezentita en 1955. Payut estas konata kiel la “Walt Disney de Tajlando”. En la animacia silenta filmo Payut vidis trafikan akcidenton en Bankoko.

 

Reviziita de Vastalto